Türkiye’de son 14 çeyrektir kesintisiz büyüme yaşanmasına rağmen işsizlik oranı Şubat 2024 itibarıyla yüzde 8.7 ile 2013’ten bu yana en düşük seviyeye geriledi. Ancak, açık iş sayısı 625 bini aşarken, özellikle ara eleman sıkıntısı had safhaya ulaştı. Sanayiciler, eleman bulamamanın sıkıntısını yaşıyor. Bazı sektörlerde ise aylık maaşlar astronomik seviyelere çıktı. Özellikle sanayi ve inşaat sektörlerinde kaynakçı bulunamaması, işleri durma noktasına getirdi. Kaynakçı maaşları 100 bin liranın üstüne çıkarken, aynı sektörde çalışan mühendislerin maaşı 50-60 bin lira arasında bulunuyor. Torna ustalarının maaşı ise 70 bin liraya çıktı.
3.500 TL GÜNLÜK YEVMİYEYLE ELEMAN BULUNAMIYOR
Türkiye’de deprem felaketinin ardından inşaat sektöründe büyük bir istihdam açığı yaşanıyor. Bu durum, sektördeki istihdam sayısının 6 yıl önceki seviyenin altına inerek 1.5 milyona kadar düşmesine yol açtı. Kepçe ve vinç operatörlerinin maaşları da 120 bin liraya çıkarak mühendisleri geçti.
İnşaat sektöründe günlük yevmiyeler, özellikle deprem bölgesindeki büyük talebin etkisiyle 3.500 liraya kadar yükseldi. Türkiye’deki mavi yaka maaşları birçok sektörde beyaz yakayı geçerken, özellikle nitelikli alanlarda global işçi rekabeti artık tamamen dolarla ölçülüyor.
SANAYİ VE İNŞAAT SEKTÖRÜNDE REKOR MAAŞLAR
Türkiye’de sanayi ve inşaat sektörlerinde işçi maaşları tarihin en yüksek seviyelerine ulaştı. Fabrikalarda ortalama mavi yaka maaşları 60 ile 90 bin lira arasında değişiyor. Elektrik şefleri, kaynak ustaları ve kalıpçıların aylık kazancı ise 100-150 bin liraya kadar çıkmış durumda. Vinç operatörleri en az 150 bin TL talep ediyor.
İnşaat işçilerinin maaşları da ustalarda 60 bin liraya kadar çıkıyor ve mesailerle birlikte aylık 70-80 bin liraları buluyor. Armatür Derneği Başkanı Gökhan Turhan, “Dolar bazında tarihteki en yüksek maaşı verir duruma geldik” dedi. AYSAD Başkanı Sait Salıcı ise, “Burada da ev bulma sıkıntısı var. Mesela Türk Cumhuriyetleri’nden 7-8 kişi getiriyor ama bu kadar kişiye kimse ev kiralamadığı için çalışanları için ev satın alan sanayici bile var” şeklinde konuştu.
Bu yıl rekor kırması beklenen turizm sektöründe de istihdam krizine karşı büyük bir yarış yaşanıyor.
TÜRKİYE’DE KALİFİYE ELEMAN KRİZİ
İzmir Boat Show Tekne, Tekne Ekipmanları ve Deniz Aksesuarları Fuarı’nda konuşan Yat ve Tekne Endüstrisi Derneği (YATED) Başkan Yardımcısı ve Gemi Yat ve Hizmetleri İhracatçılar Birliği (GYHİB) Yönetim Kurulu Üyesi Cem Hüroğlu, şu ifadelerde bulundu "Türkiye’de üretilen her iki yattan birinin ihraç ediliyor. Ancak, gemi, yat ve tekne üretimi tarafında kalifiye eleman bulma problemi yaşanıyor. Şu anda başlangıç pozisyonu için bir mühendisin aldığı maaş 50 bin TL’den başlıyor. Usta maaşları 60-70 bin TL’den başlarken iyi bir kaynakçının maaşı 100 bin TL’yi geçiyor."
“OTOMOTİV SEKTÖRÜNDE USTA AÇIĞI: KURYELİK VE GÜVENLİK GÖREVLİLİĞİ TERCİH EDİLİYOR”
Otomotiv Satış Sonrası Ürün ve Hizmetleri Derneği (OSS) Başkanı Ali Özçete, sektördeki usta eksikliğine dikkat çekiyor. Otomotiv servislerinde ustaların maaşı asgari ücretin 1.5 ila 2 katı arasında değişirken, kalifiye eleman bulma konusunda zorluklar yaşanıyor. Meslek lisesi mezunları, daha cazip koşullar sunan kuryelik veya AVM güvenlik görevliliği gibi işlere yöneliyor. Bu durum, muhasebe departmanında çalışanların bile mavi yakalı çalışanlardan daha az kazanmaya başlamasına yol açıyor.
İstanbul Demir ve Demir Dışı Metaller İhracatçılar Birliği Başkanı Çetin Tecdelioğlu’na göre, nitelikli CNC operatörleri, kaynakçılar ve tornacı çırakları asgari ücretin iki katını, ustalar ise üç ila dört katını kazanıyor; bu da ustaların maaşlarının 60-70 bin TL aralığında olduğunu gösteriyor. Ancak, yüksek maaş tekliflerine rağmen, sektörde çalışacak eleman bulmakta zorlanılıyor. Yeni nesil, özellikle 1995 ve sonrasında doğanlar, sanayi sektöründe çalışmayı tercih etmiyorlar.
“TÜRKİYE’DE FABRİKALAR İŞÇİ AÇIĞIYLA MÜCADELE EDİYOR: 40 BİN TL MAAŞ TEKLİFLERİNE RAĞMEN ELEMAN YOK”
Endüstriyel mutfak, çamaşırhane, servis ve ikram ekipmanları sektöründeki iş insanları, işçi sıkıntısına dikkat çekiyor. TUSİD Başkanı Bekir Topuz, her fabrikanın en az 100 işçi eksikliği ile faaliyet gösterdiğini ve makine başında çalışacak personellere 40 bin TL maaş önermelerine rağmen yeterli sayıda çalışan bulamadıklarını ifade etti.
