Reklam

Haftanın özeti

Koronavirüs nedeniyle dünya çapında vaka sayısı 1 milyonu, ölü sayısı 53 bini aşmış durumda. Piyasalardaki panik havası ve belirsizlik durumu paralelinde oluşan volatil hareketler bu hafta da devam etti. (BMD)

Haftanın özeti

Koronavirüs nedeniyle dünya çapında vaka sayısı 1 milyonu, ölü sayısı 53 bini aşmış durumda. Piyasalardaki panik havası ve belirsizlik durumu paralelinde oluşan volatil hareketler bu hafta da devam etti. (BMD)

Haftanın özeti
05 Nisan 2020 - 12:36
Reklam
Reklam

Koronavirüs nedeniyle dünya çapında vaka sayısı 1 milyonu, ölü sayısı 53 bini aşmış durumda. Piyasalardaki panik havası ve belirsizlik durumu paralelinde oluşan volatil hareketler bu hafta da devam etti. Yurt içi piyasalarda öne çıkan gelişme bugün TÜİK tarafından açıklanan tüketici fiyat endeksi verisi oldu. Mart ayı enflasyonu aylık %0,57, yıllık %11,86 olarak gerçekleşti. Mart ayında enflasyon rakamlarını belirleyen en büyük etken gıda ve sağlıkta yaşanan yükseliş oldu. Fed, yabancı merkez bankalarına dolar sağlamak için geçici repo imkânını devreye soktu. Böylelikle katılımcı merkez bankalarına geçici olarak dolar elde etme karşılığı ABD Hazine Tahvili değişimi imkânı getirdi. Geride bıraktığımız hafta PMI verileri açısından yoğun bir hafta oldu. Salı günü açıklanan Çin PMI verileri eşik değerin üzerinde gerçekleşerek piyasalarda olumlu bir hava yaratsa da etkisi pek uzun sürmedi. Devamında Türkiye, ABD, Almanya, Euro Bölgesi ve İngiltere’den gelen PMI rakamlarının eşik değerin altında kalması daralma sinyalleri vererek virüsün etkilerini ekonomik verilerde hissettirmeye başladı. Perşembe günü açıklanan ABD işsizlik başvuruları ise son 2 haftada 10 milyona ulaşırken bugün açıklanan işsizlik oranı ise %4,4’e yükseldi. Haftaya yatay başlayan ve hafta genelinde 86.815-90.409 aralığında dalgalı bir seyir izleyen BİST100 Endeksi, %1,62 primle 89.553 puandan haftayı tamamladı. Dolar/TL 6,44-6,72 bandında seyir izledi. Virüs nedeniyle azalan talep ve Suudi Arabistan ile Rusya arasındaki anlaşmazlığın da devam etmesiyle petrol fiyatları yılın en düşük seviyelerini gördü. Sonrasında ABD Başkanı Trump’ın Suudi Arabistan ve Rusya’nın uzlaşacakları yönündeki sözleri Brent tipi petrolün varil fiyatını 35 doların üzerine kadar yükseltti. 27 Mart ile biten haftada yurt içinde yerleşik gerçek kişilerin döviz mevduatı 1.404 milyon dolar azalarak 120.516 milyon dolara gerilerken tüzel kişilerin döviz mevduatı 563 milyon dolar artarak 76.919 milyon dolara yükseldi. Aynı dönemde yurt dışı yerleşik yatırımcılar reel olarak (fiyat ve kur etkisinden arındırılmış) 257,2 milyon dolar hisse senedi ve 273,7 milyon dolar repo dahil Devlet İç Borçlanma Senedi (DİBS) satışı gerçekleştirdi. Türkiye’nin dolar bazlı 5 yıl vadeli CDS oranı haftaya 562 seviyesinden başlarken haftanın son işlem gününe doğru 616 seviyesine kadar yükselerek son 5 yılın en yüksek seviyelerini gördü.

Haftanın ilk gününe yatay başlayan ve seans içinde zayıf hareketler sergileyen BİST100 Endeksi, %0,07 kayıpla 88.059 puandan seansı tamamladı. Türkiye 2 yıllık tahvil faizi %11,52, 10 yıllık tahvil faizi %13,50 ve ABD 10 yıllık tahvil faizi %0,676 seviyesinden hafta açılışını yaptı. Dolar endeksi 98,31 seviyesinden haftaya başlarken, Euro/Dolar 1,11 seviyelerinde işlem gördü. Altının onsu 1.633,6 dolardan, gramı ise 338,29 liradan işleme başladı. Türkiye’nin dolar bazlı 5 yıl vadeli CDS oranı rekor tazeleyerek 561,68 ile haftanın ilk gününü kapattı.

Pazartesi günü 3 kamu bankası bireysel ihtiyaç kredisi desteği paketi açıkladı. Kamu bankaları aylık geliri 5.000 TL'yi aşmayan hane halklarına uygun faizli kredi verecek. Bireysel müşteriler 10 bin liraya kadar, 6 ayı ödemesiz dönemli, 36 aya kadar vadeli aylık eşit taksitli kredi kullanabilecek.

Euro Bölgesi ekonomik görünüm endeksi 94,5 olarak dekor düşük seviyede gerçekleşti. Geçtiğimiz ay 103,5 olan ve 91,6 olan beklentilere karşın beklentilerin üstünde gerçekleşti. Almanya'da yıllık enflasyon martta %1,4'e geriledi. Enflasyon verisi aylık bazda %0,1, bir önceki yılın aynı ayına göre %1,4 artış kaydetti. AB uyumlu öncü TÜFE ise aylık bazda yüzde 0,1 ve yıllık bazda %1,3 yükseldi.

Avrupa Merkez Bankası’nın koronavirüs dolayısıyla bankalara sermayeyi koruma yönündeki tavsiyesi ile Avrupa Bankaları temettüleri askıya alacağını açıkladı.

ABD'de bekleyen konut satışları şubatta %2,4 arttı. Endeksin hesaplandığı dönem itibariyle koronavirüsün etkileri net olarak hissedilmezken virüs etkileri öncesi artış gösterdi.

Çin imalat PMI verisi mart ayında 45,0 olan beklentilerin üzerinde ve eşik değerin de üzerine çıkarak 52,0, hizmet PMI verisi ise 52,3 olarak gerçekleşti. Geçtiğimiz ay 35,7 olarak rekor dip seviyesinde gerçekleşirken mart ayında iç talep öncülüğünde toparlanma sinyali verdi.

Salı günü TCMB, koronavirüs salgınının Türkiye ekonomisi üzerindeki olumsuz etkilerinin sınırlandırılması amacıyla ilave tedbirler açıkladı. Duyuruda APİ işlemlerinin önden yüklemeli olarak gerçekleştirileceği ve limitlerin piyasa koşullarına göre belirlenmesi, reel sektöre kredi akışının kesintisiz sürmesi amacıyla yürürlüğe konulan hedefli ilave likidite imkânlarında limitlerin arttırılacağı, TL cinsi ihracat ve döviz kazandırıcı hizmetler reeskont kredisi kullandırılması gibi başlıklar ön plana çıkmaktadır.

FED, yabancı merkez bankalarına dolar sağlamak için geçici repo imkânını devreye soktu. Program, katılımcı merkez bankalarına, geçici olarak, daha sonra kendi kuruluşlarının kullanımlarına hazır hale gelecek dolar elde etme karşılığı ABD Hazine tahvili değişimi imkanı getirirken 6 Nisan’da başlayıp en az 6 ay devam edeceği belirtildi.

ABD'de konut fiyat endeksi ocakta, ulusal bazda %3,9 arttı. Virüs etkileri öncesi güçlü artış kaydeden endeks ilerleyen dönemlerde sert düşüşler gösterecek gibi görünüyor. ABD tüketici güveni mart ayında koronavirüs nedeniyle 132,6’dan 120,0’a gerileyerek Temmuz 2017’den bu yana en düşük değeri aldı.

Dış ticaret açığı şubatta %72 artarak 1 milyar 733 milyon dolardan 2 milyar 981 milyon dolara yükseldi. İhracat 2020 yılı Şubat ayında, bir önceki yılın aynı ayına göre %2,3 artarak 14 milyar 653 milyon dolar, ithalat %9,8 artarak 17 milyar 634 milyon dolar olarak gerçekleşti ve böylelikle ihracatın ithalatı karşılama oranı %87,5’ten %79,7’ye geriledi.

Almanya’da işsizlik oranı mart ayında beklentilerin altında %5,0 olarak gerçekleşti. işsizlik oranı böylelikle virüs etkilerinin öncesinde durağan bir görünüm sergiledi. Ayrıca bugün sabah saatlerinde açıklanan perakende satışlar verisi %0,9 olan beklentilerin altında şubat ayında %0,1 olarak gerçekleşti. Euro Bölgesinde enflasyon mart ayında %0,8 olan beklentilerin altında, %1,2'den %0,7'ye gerileyerek son 5 aydaki en düşük seviyesine geriledi.

Çarşamba günü PMI verileri genel anlamda daralma sinyalleri geliyor. İSO imalat sektörü PMI verisi mart ayında 48,1’e geriledi.

ABD’de imalat sektörü PMI mart ayında, 47,3 olan beklentilerin üzerinde 48,5 gerçekleşti. ABD'de özel sektör istihdamı mart ayında beklentilerin altında 27 bin düşüş gösterdi. Beklenti 150 bin azalması iken veri, önümüzdeki aylarda virüsün etkilerini daha net hissedecektir. Ayrıca inşaat harcamaları şubat ayında %1,3 düşüş gösterdi.

Çarşamba günü PMI veri akışı açısından yoğun bir gün olurken Almanya imalat sektörü PMI verisi mart ayında beklentilere paralel 45,4 olarak gerçekleşti. İngiltere CIPS imalat sektörü PMI verisi mart ayında beklentilere paralel 47,8 olarak gerçekleşti. Euro Bölgesi'nde imalat sektörü PMI verisi mart ayında 44,6 olan beklentilerin de altında 44,5 ile Ağustos 2012’den bu yana en düşük değerini aldı. Şubatta 44,8 olan veri 2019 yılı başından bu yana 50’nin altında gerçekleşiyor. Euro Bölgesi’nde şubat ayında işsizlik %7,3 seviyesine düştü. Beklentiler %7,4 iken ocak ayında işsizlik %7,4 olarak gerçeklemişti.

TCMB tarafından her hafta Perşembe günü açıklanan yurt dışı yerleşik yatırımcı menkul kıymet istatistiklerine göre 20-27 Mart haftasında yurt dışı yerleşik yatırımcılar reel olarak (fiyat ve kur etkisinden arındırılmış) 257,2 milyon dolar hisse senedi ve 273,7 milyon dolar repo dahil Devlet İç Borçlanma Senedi (DİBS) satışı gerçekleştirdi. Korona krizi nedeniyle yatırımcılar likiditeye dönüş yapıyor. Bahsi geçen haftada ABD Senatosu’nun koronavirüsle mücadele kapsamında hazırlanan 2 trilyon dolarlık rekor büyüklükteki teşvik paketini onaylaması küresel piyasalarda iyimser bir havayı da beraberinde getirdi. BİST100 Endeksi 20-27 Mart tarihleri arasında %2,71 değer kazanmış olup 2 yıllık gösterge tahvil faizi ise 40 baz puan arttı.

Yine TCMB tarafından haftalık olarak yayımlanan verilere göre 27 Mart ile biten haftada yurt içinde yerleşik gerçek kişilerin döviz mevduatı 1.404 milyon dolar azalarak 120.516 milyon dolara gerilerken tüzel kişilerin döviz mevduatı 563 milyon dolar artarak 76.919 milyon dolara yükseldi. Böylece yurt içi yerleşik gerçek ve tüzel kişilerin toplam döviz mevduatı 841 milyon dolar azalarak 197.435 milyon dolar olarak gerçekleşti. 20 Mart kapanışında 6,5154 olan TCMB dolar alış kuru 27 Mart tarihinde 6,4560 seviyesine geriledi. Böylelikle yurt içi yerleşiklerin döviz mevduatının TL karşılığı 17.209,7 milyon TL azalarak 1.274,6 milyar TL olarak gerçekleşti. Yurt içi yerleşiklerin TL mevduatı aynı dönemde 25.476,6 milyon TL artarak 1.292,9 milyar TL olarak gerçekleşti. Böylece 20-27 Mart haftasında yurt içinde yerleşik gerçek ve tüzel kişilerin toplam mevduatı içindeki döviz mevduat payı 0,8 puan azalarak %49,6 oldu.

ABD'de işsizlik maaşına başvuranların sayısı 28 Mart'ta sona eren haftada virüs etkisiyle geçen haftaki rekorunu da ikiye katlayarak 6,6 milyona yükseldi. Beklenti 3,7 milyon iken veri, en kötü tahminin de altında gerçekleşti. Böylelikle başvurular son iki haftada 10 milyona ulaştı.

Borsa İstanbul'dan yapılan duyuruda BIST pay endekslerinden iki sıfır atılma planının 27 Nisan’dan 27 Temmuz tarihine ertelendiği duyuruldu.

Otomotiv Distribütörleri Derneği verilerine göre Türkiye otomobil ve hafif ticari araç pazarı, ilk çeyrekte 2019'un aynı dönemine göre %40,62 büyüyerek 124.403 adet seviyesinde gerçekleşti. Mart ayında ise pazar, 2019’un aynı ayına göre %3,26 artışla 39.887 adet oldu.

Ticaret Bakanlığının resmi olmayan geçici dış ticaret verilerine göre, martta ihracat, yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgınının etkisiyle geçen yılın aynı ayına göre %17,81 gerileyerek 13 milyar 426 milyon dolar olurken, ithalat %3,13 artışla 18 milyar 821 milyon dolara yükseldi.

Dünya Bankası yönetimi, yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgınıyla mücadelede gelişmekte olan ülkeleri güçlendirmek amacıyla, gelecek 15 ay içinde 160 milyar dolarlık kaynağın sağlanacağı yeni bir destek programını başlattıklarını duyurdu.

Cuma günü TÜİK tarafından TÜFE rakamları açıklandı. Mart ayı TÜFE aylık %0,57, yıllık %11,86 oldu. Çekirdek enflasyon %9,97’den %10,49’a yükseldi. ÜFE ise aylık %0,87, yıllık %8,50 arttı.

Euro Bölgesi bileşik PMI verisi koronavirüs nedeniyle mart ayında sert bir daralma göstererek 29,7’ye geriledi. Beklentiler 31,4, şubat ayında ise 51,6 olarak gerçekleşen veri, tarihi bir düşüş yaşadı. Perakende satışlar verisi ise virüs etkisi öncesi şubat ayında %0,1 olan beklentilerin üzerinde %0,9 olarak gerçekleşti. Almanya hizmet sektörü PMI verisi de koronavirüs kaynaklı sert bir düşüş yaşayarak 31,7 puana geriledi. Şubat ayında 52,5 olan veri eşik değerin çok altına düşerek net bir daralma sinyali verdi.

ABD’de ABD'de tarım dışı istihdam mart ayında koronavirüs nedeniyle 701 binle beklentinin üzerinde düştü. Beklentiler 100 bin düşmesiyken şubat ayında 273 bin artış olmuştu. İşsizlik oranı ise %4,4’e yükseldi. ABD hizmet endeksi mart ayında 45,0 olan beklentilerin üzerinde 52,5 olarak gerçekleşerek 2016 Ağustos’tan beri en düşük seviyeye geriledi. Endeks geçtiğimiz ay 57,3 olarak gerçekleşmişti. Hizmet sektörü PMI verisi mart ayında 37,9 olan beklentilerin üzerinde 40,9 olarak gerçekleşti. şubat ayında 39,1 olarak gerçekleşmişti. Bileşik PMI verisi ise 40,9 oldu.

Haftanın son işlem gününe hafif artıda başlayan ve 89.000-90.000 bandında sakin bir seyir izleyen BİST100 Endeksi %0,05 kazançla 89.553 puandan günü tamamladı. Küresel piyasalar da negatif bir hava hakim. ABD 10 yıllık tahvil faizi %0,576 seviyesinde yer alırken, Türkiye 2 yıllık gösterge tahvil faizi %11,95 ve 10 yıllık tahvil faizi %14,24’ten işlem görüyor. Dolar/TL 6,70 sınırını üzerine çıkarken, Euro/TL 7,25 seviyesinde bulunuyor. Güçlenme eğiliminde olan dolar endeki 100 sınırını aşarken, Euro/Dolar paritesi 1,08 seviyesinin altında işlem görüyor.

Kaynak: BMD
Hibya Haber Ajansı

YORUMLAR

  • 0 Yorum