AKP Grup Başkanı Abdullah Güler, en düşük emekli aylığının 12.500 liraya yükseltilmesini içeren vergi paketi TBMM Başkanlığına sunulurken, emeklilik sistemiyle ilgili kapsamlı bir değişiklik yapılacağını açıkladı. Güler, "Emeklilik sisteminde daha dengeli ve adil bir uygulamayı hayata geçirmemiz gerekiyor. Bunun için bütçe disiplinini bozmadan bir gelir kalemi oluşturmak şart," dedi. Çalışmaların Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından sürdürüldüğünü belirtti.
CUMHURBAŞKANININ AÇIKLAMALARI
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, KKTC dönüşü yaptığı açıklamada, emeklilik sistemiyle ilgili köklü değişiklikler planladıklarını belirtti. Erdoğan, "Ekonomik dengeleri gözeterek adımlarımızı atıyoruz. Yeni yasama döneminde bu konuyu gündeme alacağız," dedi.
SOSYAL YARDIM SİSTEMİ GÖZDEN GEÇİRİLİYOR
Orta Vadeli Program (OVP) 2024-2026 yıllarını kapsayan planında, sosyal güvenlik sisteminde kişilerin daha fazla istihdamda kalmasını teşvik eden düzenlemelerin hayata geçirileceği belirtildi. Ayrıca, sosyal yardım sisteminin gözden geçirilerek daha etkin kullanılacak bir yapı oluşturulacağı ifade edildi.
REFORM İHTİYACI
Türkiye en son 2008 yılında sosyal güvenlik reformu gerçekleştirdi. 16 yıl aradan sonra yeniden reform ihtiyacı doğdu. Emekli aylıklarının düşüş sebepleri ve yeni düzenlemelerin gerekliliği üzerine Ahmet Kıvanç'ın detaylı analizi Habertürk'te yer aldı.
EMEKLİ AYLIKLARININ HESAPLANMA YÖNTEMİ
Emekli aylıkları, sigortalı hizmetlerin geçtiği dönemlere göre üç farklı yöntemle hesaplanıyor. 2000 öncesi, 2000-2008 arası ve 2008 sonrası dönemler için farklı hesaplama yöntemleri uygulanıyor. Prime esas kazanç ve aylık bağlama oranı (ABO) emekli aylıklarının belirlenmesinde kritik rol oynuyor.
AYLIK BAĞLAMA ORANINDAKİ DEĞİŞİKLİKLER
2000 ve 2008 yıllarında aylık bağlama oranı düşürüldü. 2000 öncesinde %60 olan ilk 5000 gün ABO, 2008 sonrası %50'ye kadar indirildi. Bu değişiklikler, emekli aylıklarının dramatik şekilde azalmasına yol açtı.
ALT SINIR AYLIĞI VE PRİM GÜNLERİ
Emekli aylığı bağlanırken alt sınırın 2008 sonrası dönemde düşmesi, düşük ücretlilerin prim günlerinin artmasıyla emekli aylıklarının azalmasına neden oldu. En düşük emekli maaşının artırılması ihtiyacı, sosyal yardım programlarıyla giderilmeye çalışılıyor.
EMEKLİLİK YAŞI VE YENİ DÜZENLEMELER
Sosyal güvenlik sisteminde emeklilik yaşının kademeli olarak 65’e çıkması bekleniyor. Emeklilikte yaşa takılanlar (EYT) düzenlemesiyle sigortalı çalışanlar için yaş koşulu kaldırıldı. Yeni düzenlemelerle prim gün sayısına göre emeklilik yaşının artırılması planlanıyor.
